Mijn eerste bestemming is Nationaal Park Zuid-Kennemerland, een van de grootste duingebieden van Nederland in de buurt van Haarlem. Ik ga op zoek naar het damhert. De meeste mensen kennen dit dier van de kinderboerderij, maar hier leeft hij in volle vrijheid. 

Die ochtend heb ik geluk: niet één, maar twee imposante mannetjes kruisen mijn pad, elk met een gigantisch gewei. 

Alleen de mannetjes dragen zo’n kroon, die elk jaar opnieuw groeit en in het voorjaar wordt afgeworpen. De grootte van het gewei hangt af van erfelijke eigenschappen, leeftijd en conditie. Hij kan wel een halve meter breed worden.

Een indrukwekkend gezicht in het zachte winterlicht.

Mijn expeditie stopt niet in de duinen. Ik verruil de zilte zeewind voor het ruige landschap van de Ooijpolder. Een natuurgebied net ten oosten van Nijmegen waar de rivier de Waal lange tijd vrij spel had. 

Hier struinen wilde konikpaarden door graslanden en uiterwaarden. Stoere dieren met een robuuste bouw en gehuld in een dikke wintervacht. Ze zijn kleiner dan de meeste paardenrassen en doen qua formaat denken aan pony’s. Ze leven in hechte kuddes met een strikte rangorde, waarbij de oudste merries de leiding hebben.

Hun rol in natuurbeheer is cruciaal. 

Als uitstekende grazers helpen ze graslanden en heidevelden open te houden door struiken en gras kort te houden. Hun bijdrage zorgt dat bloemen, insecten en vogels alle ruimte krijgen om te floreren.

Alsof dat nog niet genoeg is, krijg ik op de valreep een bonus: een buizerd die statig boven het landschap cirkelt. Voor velen een ‘gewone’ roofvogel, maar voor mij blijft hij bijzonder. 

Met zijn scherpe blik, puntige snavel en messcherpe klauwen op knalgele poten is hij een toonbeeld van kracht. 

Buizerds hebben uitzonderlijk goede ogen en spotten met gemak een muis of konijn van honderden meters hoog. 

In de jaren 60 stonden ze in Nederland bijna op uitsterven.

Dankzij betere bescherming en natuurbeheer vliegen er nu weer tienduizenden rond. Ze zijn weer ‘gewoon’ geworden, maar eigenlijk is dat allesbehalve gewoon. Het is hét bewijs dat we de natuur de kans moeten geven om te herstellen. 

Hoe prachtig als dat lukt!